Hawaii Alfabesi Okunuşları ve Harfleri
15 Mayıs 2024

Hawaii Alfabesi Okunuşları ve Harfleri

Hawai Alfabesi, dünyanın en eski dillerinden biri olan Hawai diline ait en az sayıda harflerden oluşan bir alfabedir. Hawai dilinin bir şekilde zaman içinde ve hatta 20. Yüzyılın sonunda yok olacağı görüşü yaygındı. Ancak son yarım asırlık dönemde artan ilgi ve düzenlemelerle okullarda ve üniversitede gösterilmeye başlandı. Bu durumda yok olmaktan kurtulsa bile hala Hawai'de ana dil olan Hawai dilini konuşabilen sayısı çok azdır. Ülke nüfusunun 1000'de 3'i konuşmakta olup, Hawai alfabesinde sadece 12 adet harf ve 1 adet (') okina denilen ters kesme işareti bulunmaktadır.

Hawai Dili Tarihsel Akışı

Hawai'nin keşfedildiğinde, sadece konuşulan bir dil mevcuttu. Herhangi bir yazı kullanılmamaktaydı. Misyonerlerin 1820'de Hawai'ye gelmeleri ve İncil'i Hawai halkına aktarma çabaları ile konuşma dili yazı diline de uyarlanmıştır. 1826 yılı ile misyonerler Hawai alfabesini oluşturmuşlardır. Bunun akabinde yerel halka okuma yazma öğretilmiş ve İncil Hawai diline çevrilmiştir.

Hawai 1898 yılında ABD'ye bağlandı. Bu durum maalesef Hawai dilinin tüm resmi kurumlarda ve okullarda yasaklanmasına neden oldu. Ancak halk günlük konuşmalarında dilini kullanabiliyordu.

Zaman içinde dilin yok olacağı düşünülmüştür ancak 1978 yılında Hawai dili, İngilizcenin yanında, resmi dil olarak kabul edilerek dilin kurtarılmasına yönelik çalışmalara başlanmış, ilerleyen yıllarda dil okulları açılmıştır.

Hawai Alfabesi

Harfler:
A, E, I, O, U, H, K, L, M, N, P, W   ve ' işaretini (Okina) içermektedir. Kısacası 13 adet diyebiliriz. Hawai dilinin göze çarpan özellikleri şöyledir:
  • Hawai dilinde tüm sözcükler ünlü ile biter. Örneğin;
Kai: Deniz.

Nahele Ma'ukele: Orman.

Kupunakane: Büyükbaba.

Kupunawahine: Büyükanne.
  • Her sessizden sonra mutlaka en az bir tane sesli bir harf ge
  • İki sessiz yan yana bulunmaz.
  • Okina (') sessiz harf olarak sayılmaktadır. Bu işaret içinde bulunduğu sözcüğün anlamını değiştirdiği için harf olarak kabul edilir. Örneğin;
Kai: Deniz demektir. Ancak ka'i şeklinde yazılırsa yönetmek anlamına gelir.

Ters kesme işareti Okina bulunduğu sözcükte bir duraklama yaptırır. Sözcüklerin başında da bulunabilir. Mesela; 'ohi'alomi (Domates) sözcüğü okina ile başlar. Okina 2 ünlü arasında veya başta kullanılır.

Hawai Alfabesi bazen 12 harf bazen 13 harf olarak bahsedilmektedir. Ancak okullarda okinayı da kapsayarak 13 harfli olarak öğretilmektedir.

Hawaii Alfabesi Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Görme Engelliler Alfabesi

Görme Engelliler Alfabesi

Göktürk Alfabesi

Göktürk Alfabesi

Gürcü Alfabesi Özellikleri ve Kullanımı

Gürcü Alfabesi Özellikleri ve Kullanımı

Alfabe Sırası

Alfabe Sırası

Kuran Alfabesi Yazılışı ve Okunuşu

Kuran Alfabesi Yazılışı ve Okunuşu

Güncel

Kazak Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Kazak Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Güncel

Eski Türk Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Eski Türk Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Güncel

İbranice Alfabe Kullanımı ve Tarihi

İbranice Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Braille Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Braille Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Almanca Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Almanca Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Elif Ba Alfabesi Okunuşu ve Kullanımı

Elif Ba Alfabesi Okunuşu ve Kullanımı

Makedon Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Makedon Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Uygur Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Uygur Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Türk Alfabesi Harfleri ve Dizilişleri

Türk Alfabesi Harfleri ve Dizilişleri

Azerbaycan Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Azerbaycan Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Hiragana Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Hiragana Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Kiril Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Kiril Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Mısır Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Mısır Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Ukrayna Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Ukrayna Alfabesi Kullanımı ve Tarihi

Sanskrit Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Sanskrit Alfabesi Kullanımı ve Tarihçesi

Alfabe Türleri ve Anlamları

Alfabe Türleri ve Anlamları

Japonca Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Japonca Alfabe Kullanımı ve Tarihi

Kör Alfabesi Tarihi ve Kullanımı

Kör Alfabesi Tarihi ve Kullanımı

Arap Alfabesi Harfleri ve Özellikleri

Arap Alfabesi Harfleri ve Özellikleri

Latin Alfabesi Yazılışı ve Okunuşu

Latin Alfabesi Yazılışı ve Okunuşu

Alfabe Nedir? Alfabelerin Özellikleri Nelerdir

Alfabe Nedir? Alfabelerin Özellikleri Nelerdir